Τα έθιμα της πρωτοχρονιάς από τη μία πλευρά της υδρογείου στην άλλη!!!

122

Τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στις περισσότερες όμως υπάρχει ένα κοινό σημείο αναφοράς: ένας Αγιος προστάτης των παιδιών. Για τους Ορθοδόξους είναι ο Αγιος Βασίλειος, στις χώρες του Βορρά ο Αγιος Νικόλαος, οι αγγλόφωνοι τον αποκαλούν Santa Claus, οι γαλλοτραφείς Pere Noel.

ΕΥΡΩΠΗ

Αμστερνταμ

Ο Αγιος Νικόλαος καταφθάνει κάθε Χριστούγεννα με πλοίο στο λιμάνι του Αμστερνταμ μαζί με τον πιστό μαύρο σύντροφό του, τον Πέτρο τον Μαύρο, ο οποίος έχει ως αποστολή να τιμωρεί τα άτακτα παιδιά, καθώς και με την υπόλοιπη συνοδεία του. Εκατοντάδες παιδιά τους καλωσορίζουν μέσα σε ένα κλίμα απέραντης ευφορίας. Την παραμονή των Χριστουγέννων, το σκηνικό στο παλιό ιστορικό κέντρο με τα κανάλια, τις δενδροστοιχίες και τις ακανόνιστες προσόψεις των παλιών κτιρίων φορά χριστουγεννιάτικα και ο Αγιος πρωταγωνιστής εμφανίζεται πάνω στο λευκό του άλογο παρέα με τον πιστό του υπηρέτη, που ο θρύλος θέλει να έρχεται από την Ισπανία. Οι κάτοικοι τον δέχονται με τις δέουσες τιμές και η μεγάλη γιορτή κλείνει το βράδυ, όταν σε κάθε σπίτι ανταλλάσσονται δώρα και προσφέρονται τα παραδοσιακά borstplaat (καραμέλα με γεύση φρούτων ή καφέ) καιspeculous (γλυκά με φαρίνα, κανέλα και καστανή ζάχαρη).

 

Βιέννη

Ο ερχομός του Νέου Χρόνου δημιουργεί στη Βιέννη, από τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου, μια ρομαντική ατμόσφαιρα. Στην πλατεία, μπροστά από το Δημαρχείο, η χριστουγεννιάτικη αγορά σε προσκαλεί να ρίξεις μια ματιά, να χαζέψεις ή και να ψωνίσεις αν και οι υψηλές τιμές δεν ευνοούν τις αγορές. Και στο πάρκο Rathaus ένα εντυπωσιακά διακοσμημένο δέντρο διαχέει την προχριστουγεννιάτικη διάθεση. Πρόκειται για ένα επιτυχημένο μαγικό τρικ: η Βιέννη χτυπά το ραβδί της και σε μετατρέπει σε παιδί. Και σαν παιδί, κλέβεις ματιές έξω από τα παράθυρα των σπιτιών Biedermeier του 19ου αιώνα και απολαμβάνεις το εορταστικό τους σκηνικό, εμπνέεσαι από τον γιγάντιο Αϊ-Βασίλη, μένεις έκθαμβος μπροστά στις πελώριες καμπάνες και τις επιδείξεις πατινάζ. Οσο για τις προθήκες των καταστημάτων; Οι λιχουδιές των ημερών και τα μικρά μαγικά δώρα ασκούν μια ακαταμάχητη έλξη στην οποία κανείς ποτέ δεν κατάφερε να αντισταθεί. Μια μινιατούρα τρένου και αλογάκια πόνι περιμένουν τους λιλιπούτειους επισκέπτες της αυστριακής πρωτεύουσας. Αν πάλι οι μικροί δεν τρελαίνονται για βόλτες, μπορούν να φτιάξουν τα δικά τους μπισκότα στα χριστουγεννιάτικα εργαστήρια στη σάλα Volks του Δημαρχείου.

Λισαβόνα

Οι προετοιμασίες στην Πορτογαλία ξεκινούν στις 8 Δεκεμβρίου, όταν φτιάχνουν τη φάτνη. Οι φιγούρες που σχηματίζουν το σκηνικό της γέννησης του Χριστού είναι πήλινες και συνήθως ανήκουν στην οικογένεια εδώ και πολλά χρόνια. Παράλληλα, ετοιμάζονται και τα παραδοσιακά γλυκά (π.χ. οι ραμπανάδες). Στις 24 Δεκεμβρίου, γύρω στις 23.30, το μποτιλιάρισμα στους δρόμους προς τις εκκλησίες είναι μεγάλο. Στη Missa Do Galo(Λειτουργία του Πετεινού) ­ στην ύπαιθρο πηγαίνουν με τα πόδια, ανεξαρτήτως της αποστάσεως ­ εμφανίζονται με δώρα στα χέρια (αβγά, ξηρούς καρπούς, κοτόπουλο κλπ.). Η παράδοση θέλει στην προετοιμασία της φάτνης της εκκλησίας να συμμετέχει ένα μέλος από κάθε οικογένεια. Μετά τη λειτουργία επιστρέφουν στο σπίτι όπου ανταλλάσσουν τα δώρα τους και τρώνε bacalhau cozido com todos (βραστός μπακαλιάρος με διάφορα λαχανικά).

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όσοι βρεθούν στην Πορτογαλία θα δουν όλα τα παράθυρα των σπιτιών ανοιχτά για να μπει ο καινούργιος χρόνος. Και καλό είναι να αποφύγουν να περάσουν από κάτω γιατί πολλοί συνηθίζουν να σπάνε ό,τι παλιό έχουν στην κατοχή τους πετώντας το από το ανοιχτό παράθυρο. Στις 00.00 η οικογένεια κάθεται στο τραπέζι. Ο καθένας έχει μπροστά του ένα ρολόι φτιαγμένο από 12 σταφίδες, τις οποίες πρέπει να τρώει μία μία ξεχωριστά και να κάνει από μια ευχή. Οταν το δείπνο τελειώσει, τραγουδούν όλοι μαζί τα κάλαντα. Ανήμερα την Πρωτοχρονιά πετούν συμβολικά τα παλιά ρούχα και ντύνονται με καινούργια. Στις 6 Ιανουαρίου, Dios Dos Reis Magos (Ημέρα των Μάγων), τρώνε bolo rei (στρογγυλό ψωμί με ξηρούς καρπούς και φρούτα) και πίνουν γλυκό κρασί.

Λονδίνο

Οι λονδρέζικες βιτρίνες είναι εκείνες που διαχέουν το πνεύμα των Χριστουγέννων στη βρετανική πρωτεύουσα. Πέρα όμως από τα στολισμένα καταστήματα και τις υπαίθριες αγορές, η παράδοση, που για τους Αγγλους αποτελεί τρόπο ζωής, είναι εκείνη που δίνει ξεχωριστό χαρακτήρα στον εορτασμό των Χριστουγέννων. Από τις αρχές Δεκεμβρίου, ακόμη και από τον Νοέμβριο, το Λονδίνο «πνίγεται» στα γκυ και τα ου, οι πόρτες των σπιτιών είναι στολισμένες με γιρλάντες και στεφάνια, τα τζάκια με κάρτες και πλεκτές κάλτσες. Και στις κουζίνες ετοιμάζονται η χελωνόσουπα, ο ψητός διάνος, συχνά παραγεμισμένος με λιχουδιές, τα γεμιστά αβγά, τα ξερά φρούτα και φυσικά η παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη πουτίγκα. Κι αυτές οι γαστριμαργικές υπερβολές εξηγούνται αν πάμε κάποια χρόνια πίσω. Οι ημέρες πριν τα Χριστούγεννα ήταν κάποτε περίοδος σκληρής νηστείας και έτσι το βράδυ των Χριστουγέννων ερχόταν η λύτρωση από την εξοντωτική στέρηση. Οσο για την Πρωτοχρονιά; Η αλλαγή του χρόνου στην Transfalgar Square είναι εντυπωσιακή.

Νυρεμβέργη

Το μεγαλύτερο χριστουγεννιάτικο παζάρι της Ευρώπης ­ με εκατοντάδες περίπτερα απλωμένα στην τεράστια πλατεία Hauptmarkt, στο κέντρο της παλιάς πόλης ­ γίνεται στη Νυρεμβέργη. Χρονολογείται από το 1600 και είναι από τα πιο φημισμένα για τα φτιαγμένα από πούλιες αγγελάκια, τους σκαλισμένους στο χέρι ξύλινους στρατιώτες, τα πομπώδη και πολυτελή στολίδια, το δέντρο και τα σπιτάκια, φτιαγμένα από κέικ μελιού ­lebkuchen, όπως το λένε οι ντόπιοι. Είναι το μοναδικό παζάρι στον κόσμο στο οποίο θα βρει κανείς τα zwetschegen maennlein, δηλαδή μικρά ανθρωπάκια φτιαγμένα από δαμάσκηνα. Το αποκορύφωμα στην αγορά της Νυρεμβέργης φτάνει όταν ένα βράδυ στα μέσα Δεκεμβρίου τα φώτα της πόλης σβήνουν και περίπου 3.000 παιδιά με φαναράκια στο χέρι μαζεύονται και ξεκινούν μια λιτανεία ως το κάστρο της πόλης τραγουδώντας τα κάλαντα. Μέσα στους αιώνες, σχεδόν κάθε χωριό της Βαυαρίας ανέπτυξε το δικό του είδος τέχνης. Ωστόσο, τα ψάθινα αστεράκια για την κορυφή του δέντρου αποτελούν σήμα κατατεθέν αυτής της περιοχής.

ΩΚΕΑΝΙΑ

Τόνγκα

Το Βασίλειο των Τόνγκα (αρχιπέλαγος 170 νησιών, εκ των οποίων μόνο τα 45 κατοικούνται) και οι Δυτικές Σαμόα (εννέα ηφαιστιογενή νησιά, εκ των οποίων μόνο τα τέσσερα κατοικούνται) βρίσκονται στο κέντρο του Νοτίου Ειρηνικού. Εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης, οι κάτοικοί τους είναι οι πρώτοι άνθρωποι στη Γη που υποδέχονται το Νέο Ετος. Τα Τόνγκα βρίσκονται 120 μίλια δυτικά από τη Γραμμή Αλλαγής της Ημέρας, ενώ οι Δυτικές Σαμόα 80 μίλια ανατολικά από αυτήν. Η πτήση που τα ενώνει διαρκεί 90 λεπτά. Κάθε χρονιά ναυλώνονται τσάρτερ για να καλύψουν τις ανάγκες εκείνων που επιθυμούν να εορτάσουν την Πρωτοχρονιά δύο φορές!

Στα Τόνγκα η βεγγέρα για την καινούργια χρονιά ξεκινάει με το δείπνο της παραμονής. Τοπικές σπεσιαλιτέ, άφθονο κρασί και τροπικά φρούτα αρχίζουν να σερβίρονται και, καθώς τα μεσάνυχτα πλησιάζουν, ετοιμάζονται οι εορταστικές εκδηλώσεις ­ ένας συνδυασμός τοπικών χορών, τραγουδιών και εφέ με… λέιζερ, αλλά και κλασικά πυροτεχνήματα. Και όταν περάσει η ώρα, όσοι αντέχουν μπορούν να «πετάξουν» για τις Δυτικές Σαμόα, όπου και προσγειώνονται… έναν χρόνο νωρίτερα για να γιορτάσουν και πάλι τον ερχομό του Νέου Χρόνου. Ηδη ετοιμάζεται ο τριπλός εορτασμός της νέας χιλιετηρίδας που θα περιλαμβάνει ως πρώτο σταθμό τα Τόνγκα, δεύτερο τα νησιά Φίτζι και τελευταίο τις Δυτικές Σαμόα, ­ όλα αυτά με τη βοήθεια της Air New Zealand.

ΑΣΙΑ

Τόκιο

Η Νέα Χρονιά για τους βουδιστές Ιάπωνες είναι μια γιορτή οικογενειακή. Η υποδοχή τουΤασιγκάμι ­ θεότητας του Νέου Ετους ­ ξεκινά με ένα καλό καθάρισμα του σπιτιού, το οποίο στολίζεται με τρόπο παραδοσιακό. Ενα ιερό σκοινί με λευκές κορδέλες τοποθετείται στην εξώπορτα δηλώνοντας την προσωρινή κατοικία του Τασιγκάμι με σκοπό να απομακρύνει τα κακά πνεύματα. Την είσοδο στολίζει μια σύνθεση από κλαδιά πεύκου, κοτσάνια μπαμπού και σε ορισμένες περιοχές κλαδιά δαμασκηνιάς, που λέγεται πως φέρνουν ευημερία και υγεία. Στο «τοσιντάνα», το ράφι του έτους (ένας υψηλός βωμός), τοποθετούνται στρογγυλά γλυκά από ρύζι, μπουκάλια με σάκε και άλλα φαγητά, για να τιμήσουν την καινούργια χρονιά.

Την Ομισόκα (παραμονή Πρωτοχρονιάς) ο κόσμος συρρέει στους βουδιστικούς ναούς και τα ιερά του Σίντο φορώντας τα καλύτερα κιμονό τους για να ακούσουν τα μεσάνυχτα τις καμπάνες να χτυπούν 108 φορές, διώχνοντας τις δυνάμεις του κακού της προηγούμενης χρονιάς. Γεύονται «τοσικόσι σόμπα» (κάτι σαν τα νουντλς) ευχόμενοι να αυξηθεί η περιουσία μιας από τις οικογένειες που παρευρίσκονται στο δείπνο. Σε κάποια μέρη γίνονται επισκέψεις μεταμφιεσμένων καλλιτεχνών που παρουσιάζουν παραδοσιακούς χορούς. Στις αγροτικές περιοχές ο αρχηγός της οικογένειας ξυπνά πριν την αυγή για να πάρει το νερό του Νέου Χρόνου που θα χρησιμοποιήσει για το τσάι, για μια ειδική σούπα ή για να ζεστάνει το λουτρό. Οι επισκέπτες πρέπει να γνωρίζουν πως τη δεύτερη ημέρα της χρονιάς ανοίγει για το κοινό το εσωτερικό των βασιλικών ανακτόρων (όπως και την ημέρα των γενεθλίων του αυτοκράτορα).

ΑΜΕΡΙΚΗ

Βαλπαραΐσο

Το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς οι δρόμοι αυτού του φημισμένου λιμανιού της Χιλής (δύο ώρες από το Σαντιάγο) γεμίζουν από ντόπιους και ξένους τουρίστες που προτιμούν να γιορτάσουν τον ερχομό του Νέου Χρόνου σε ένα κλίμα στην κυριολεξία θερμό. Τα πλοία στο λιμάνι περιμένουν με αδημονία τα μεσάνυχτα για να σημάνουν τις σειρήνες τους, ταυτόχρονα με τις καμπάνες των εκκλησιών της πόλης. Την ίδια στιγμή πυροτεχνήματα φωτίζουν τη νύχτα και καλωσορίζουν τον Νέο Χρόνο. Εν τω μεταξύ, οι «βικτόριες» (τα παραδοσιακά αμαξάκια, που οφείλουν το όνομά τους στην καταγωγή τους από τη βικτωριανή εποχή) δεν σταματούν να μεταφέρουν κόσμο από και προς τα εστιατόρια, τα κέντρα διασκέδασης, τα σπίτια, όπου η ήδη ζεστή καλοκαιρινή νύχτα γίνεται ζεστότερη.

ΑΦΡΙΚΗ

Χαράρε

Πέρα από τους καταρράκτες της Βικτόρια και την πληθώρα των εθνικών πάρκων, ο επισκέπτης της Ζιμπάμπουε ­ άλλοτε βρετανικής αποικίας ­ οφείλει να επισκεφθεί και τις μεγάλες πόλεις, όπου οι αγγλοσαξονικές παραδόσεις τηρούνται κατά γράμμα. Στην πρωτεύουσα τις παραμονές των Χριστουγέννων ένα παρκάκι, δίπλα στο κεντρικό πάρκο, διαμορφώνεται ειδικά για τα παιδιά. Εκεί στήνονται ολόκληρα σκηνικά βασισμένα σε παραμύθια όπως η Χιονάτη και οι επτά νάνοι, αλλά και από χριστουγεννιάτικες ιστορίες, από όπου βέβαια δεν λείπει ο τάρανδος Ρούντολφ και ο Santa Claus. Τα μεγάλα κόκκινα γραμματοκιβώτια έχουν τοποθετηθεί για να διαβιβάζουν τις επιθυμίες των λιλιπούτειων επισκεπτών στον αγαπημένο Αγιο των Χριστουγέννων.

Ο εορτασμός των Χριστουγέννων στη Χαράρε χαρακτηρίζεται από την εντυπωσιακή ειδική τελετή για το άναμμα των φώτων της κεντρικής λεωφόρου της πόλης. Ο φωτισμός συνοδεύεται από τα κάλαντα και βέβαια τον Santa Claus αυτοπροσώπως, ο οποίος μοιράζει δώρα στους παρευρισκομένους. Την παραμονή των Χριστουγέννων τα φωτάκια του δέντρου στα σπίτια μένουν αναμμένα ολόκληρο το βράδυ, ενώ στο τραπέζι τοποθετούνται ποτά και γλυκά για τον Αγιο που θα έρθει το βράδυ να φέρει τα δώρα. Την επομένη το εορταστικό τραπέζι περιλαμβάνει γαλοπούλα γεμιστή και την παραδοσιακή αγγλική πουτίγκα, την οποία πολλές οικογένειες αντικαθιστούν λόγω εποχής (καλοκαίρι) με παγωτό. Οσο για την τελευταία ημέρα του χρόνου, εκείνα που πρωταγωνιστούν είναι τα εντυπωσιακά ρεβεγιόν και οι αιθέριες θερινές τουαλέτες. Δύσκολοι καιροί για Αϊ-Βασίληδες στη Γροιλανδία

 

Η παγωμάρα των διεθνών χρηματαγορών έφθασε ακόμη και στον Βόρειο Πόλο. Θα μπορούσε να γλιτώσει ο Αϊ-Βασίλης; Επεσε έξω κι αυτός στον προϋπολογισμό του, χρωστάει πολλά και αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα.

Στη Γροιλανδία τουρτουρίζουν: ενώ πέρυσι έγινε μεγάλο γλέντι στο Γιάκομπσχάουν όπου συγκεντρώθηκαν 17 επαγγελματίες Αϊ-Βασίληδες από όλα τα μέρη του κόσμου (είχαν πάει ακόμη και από την Αυστραλία και τον Καναδά), εφέτος νέκρα. Η διάσκεψη κορυφής των Αϊ-Βασίληδων ματαιώθηκε, όπως επίσης και το παγκόσμιο πρωτάθλημά τους. Ελλείψει χρημάτων, το Ιδρυμα Αϊ-Βασίληδων Γροιλανδίας ματαίωσε τις εκδηλώσεις, υποσχόμενο να επανέλθει του χρόνου ­ αν καταφέρει να συγκεντρώσει τους απαιτούμενους πόρους.

Είχαν περάσει πολύ καλά πέρυσι, όπως θυμάται ο Φρεντ Κίλμπουρν, Αϊ-Βασίλης που είχε έλθει τέταρτος στους αγώνες: «Κρίμα που δεν γίνονται και φέτος. Είχαμε κάνει κρουαζιέρα με το βαποράκι στα παγόβουνα του Ντίσκο Μπέι, επισκεφθήκαμε ένα νοσοκομείο, πετάξαμε με ελικόπτερο και κάναμε γέλια πολλά. Είχαμε ακόμη και εργαστήρι παιχνιδιών».

Τα αγωνίσματα, όπου επρώτευσε ο εκπρόσωπος της Δανίας, ήταν αντάξια του Αϊ-Βασίλη: ταχυπεριποίηση γενειάδας, ένταση φωνής για τα παραγγέλματα στους ταράνδους, ταχύτητα διανομής δώρων από πόρτα σε πόρτα, κάθοδος σε καμινάδα και αναρρίχηση μετά από κατανάλωση δίσκου με κουραμπιέδες και τέτοια σχετικά. Ο Φρεντ αγωνίστηκε υπό το βλέμμα 500 πιτσιρικάδων ­ τέκνα Εσκιμώων της φυλής Ινουίτ ­ και το έπαθλό του ήταν 500 γαρίδες, ένα γούνινο πανωφόρι και ένα μπουκάλι σαμπάνια, εκτός από το αναμνηστικό μετάλλιο. Αυτό που του άρεσε περισσότερο όμως είναι που γιόρτασε την 70ή επέτειο των γενεθλίων του στους πάγους.

Ψυχή της διοργάνωσης ήταν ένας Βρετανός, πρώην κωμικός και ιδιοκτήτης μπαρ, ονόματιΠίτερ Ουίλιαμς, που γεννήθηκε στην Αγία Ελένη, μεγάλωσε στην Κοπεγχάγη και πριν από δύο χρόνια μετακόμισε στο Νουκ της Γροιλανδίας για να αναλάβει τη διεύθυνση του Ιδρύματος Αϊ-Βασίλη. Σκοπός του ιδρύματος είναι, όπως λέει, «η διατήρηση της παράδοσης και των πραγματικών αξιών του πνεύματος των Χριστουγέννων. Θέλουμε να ξαναβρούμε τον Αϊ-Βασίλη ως σύμβολο πραότητας, καλοσύνης και γενναιοδωρίας και παράλληλα να τον εκσυγχρονίσουμε για να προσαρμοστεί στη σύγχρονη ζωή. Στο κάτω κάτω είναι η τελευταία ελπίδα του μάρκετινγκ!».

Ο Ουίλιαμς λογάριαζε να φτιάξει μια Ακαδημία Αϊ-Βασίληδων, όπου θα καταρτίζονται όσοι επιθυμούν να παίξουν σωστά τον ρόλο του αγίου των δώρων. Δυστυχώς δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους για την πραγματοποίηση αυτού του ονείρου του ­ αλλά υπάρχουν και χειρότερα: δεν μπόρεσε ούτε το Πρωτάθλημα 1996 να χρηματοδοτήσει. Και η απογοήτευσή του ήταν τόσο μεγάλη ώστε παραιτήθηκε.

Αν σας άρεσε το άρθρο , κάντε Like στη σελίδα μας

Focus Music το καλύτερο ραδιόφωνο

 tovima.gr